قائلین به عدل و توحید بویژه معتزله ،موضوع آزادی و اختیار انسان را در سه موضوع بررسی کرده اند:

- روابط انسانها با یکدیگر;

- روابط طرفینی و پیچیده جامعه ای که انسان در آن زندگی می کند;

- سلطه سیاسی که بر این جامعه حکومت می کند.

و این، اضافه بر ارتباط انسان آزاد و مختار با ذات الهی می باشد.

معتزله ارزش آزادی را در قبال «احداث و خلق افعال » قرار داده اند. در نظر آنان آزادی و اختیار انسان تنها در حیطه فردی انسان مد نظر نیست; به این معنا که نظریه آنان تفکر انتزاعی صرف بدون توجه به ذات فردی انسان نیست ; بلکه رنجها، مسائل و مشکلات و روابط انسان را نیز در نظر داشته اند.

این پژوهش به عواملی نظر دارد که خاص معتزله و اهل عدل و توحید است. عللی که شرایط پیدایش این فکر و شکل گیری و تطور آن را در برگرفته و عواملی که باعث شده است قضیه آزادی و اختیار - با مقیاسهای عصری که این اندیشه در آن پیدا شده است - در بستر ظهور و انسجام قرار گیرد.

" />
free vector
رفتن به نوارابزار