نقش رسانه ها در اصطلح و افساد جامعه

پدید آورنده : حجت الله بیات ، حسن سليماني طادي
امروزه بر خلاف عصر سنت، رسانه های نوین در تمامی زوایای زندگی ما حضور چشمگیر و مؤثری دارند؛ به گونه ای که بدون بهره گیری از آنها، زندگی مختل می شود. از آنجا که رسانه ها به عنوان فرد یا گروه، از گسترده ترین و مهم ترین مبادی معرفتی بشر شده اند، از مؤثرترین عوامل فرهنگ ساز به شمار می روند و در «اصلاح و افساد جامعه» نقش بسزایی دارند.
اما باید دانست آثاری که رسانه ها بر فرهنگ جامعه می گذارند، ناشی از چه عواملی است و چگونه باید آنها را کنترل و هدایت کرد و از توانایی این فن آوری مهم و پویا در اصلاح جامعه بهره گرفت؟!
گر چه این موضوع، ابعاد گوناگون و گسترده ای دارد و فرصتی کافی می طلبد، اما این مقاله در نظر دارد به صورت اختصار به «نقش رسانه ها در اصلاح و افساد جامعه و علل آن» بپردازد.
از آنجا که رسانه ها و پیامدهای آنها، از موضوعات جدید در زندگی ما به شمار می روند؛ ضرورت دارد آنها را به خوبی بشناسیم تا بتوانیم از آنها به درستی استفاده و تبعات منفی آنها را مهار کنیم. رسول گرامی اسلام(ص) خطاب به ابن مسعود می فرماید:
«یابن مسعود اذا عملت عملاً فاعمل بعلم و عقل و ایاک أن تعمل عملاً بغیر تدبیر و علم».[1]
از این رو قبل از هر چیز، شایسته است در باره فن آوری رسانه و پیامدهای آن، نکاتی به عنوان مقدمه یاد آوری شود.
روند تکاملی تکنولوژی در مسیر تکامل زندگی بشری، قابل تحلیل است؛ نیاز انسان از طرفی و حس کمال جویی او از طرف دیگر، باعث پیشرفت تکنولوژی شده است. پس فن آوری به ویژه فن آوری رسانه، مانند سایر مصنوعات بشری تیغی دو لبه است و بستگی دارد که چگونه به کار گرفته شود.
از مشهورترین نظریات در باره ماهیت تکنولوژی، دیدگاه «مارشال مک لوهان» است. او تمامی فن آوری ها را امتداد اعضا، جوارح و حواس انسان می داند. وی لباس را امتداد پوست می داند که می تواند حرارت بدن را تنظیم کند. مسکن را امتداد بیشتر پوست و پس از آن، شهرها و برج و باروها را در امتداد پوست بدن ارزیابی می کند. همچنین چرخ، ماشین و سپس هواپیما را امتداد پای انسان و رسانه های صوتی را امتداد دهان و گوش انسان و رسانه های تصویری را امتداد چشم انسان می داند.[2]
در قدیم، پیام رسانی گاهی به وسیله «نی» بوده که آن را در آب می انداختند تا به مقصد برسد. گاهی هم خبر به ویژه زمان جنگ به وسیله «پرتاب تیر» فرستاده می شد. گونه دیگر اطلاع رسانی، به وسیله علائم قراردادی بوده که بیشتر در دریاها استفاده می شد؛ مانند: آینه و فانوس. گاهی هم پیام رسانی به عهده پرندگان بوده است.[3] مدیحه سرایان و جارچیان نیز کار رسانه های امروزی را انجام می داده اند.

" />
free vector
رفتن به نوارابزار