عقل و عقلانیت در اندیشه سیاسی شیعه
(امام خمینی «ره » و مساله آزادی سیاسی)

«عقل » و «عقلانیت » دو مبحث مبنایی در اندیشه های سیاسی فقهی و کلامی شیعه است که با تفسیر و تعبیری که از آنها به عمل می آید، زمینه ساز یا باز دارنده «آزادی » است . در مکتب شیعه، فقیهان اصول گرا با طرح این دو مبحث در عین حال که از اخباری ها فاصله گرفته اند، با نگرش خاصی به تبیین مبحث «عقل » پرداخته اند که به تصلب افتاده اند . در مقابل، عموم فقیهان و بالاخص امام خمینی با پرداختن به عناصری مانند «عرف » ، «سیره عقلا» ، «سیره متشرعه » ، «مصلحت » و «اصل اباحه » به عنوان منابع درجه دوم شریعت و ابزار مجتهد برای بازتفسیر سیال و پویای شریعت منقول (قرآن و روایات معصومان)، گفتمانی را باز سازی کرده اند که فضای فکری مناسبی برای تحقق آزادی سیاسی ایجاد می کند . مقاله حاضر با طرح این امور از دیدگاه امام خمینی کوشیده ارتباط آنها را با آزادی سیاسی توضیح دهد .

واژه های کلیدی: عقل، عرف، آزادی، عقل گرایی فقهی، اصل اباحه، مصلحت .
" />

free vector
رفتن به نوارابزار